آبی انرژی تبدیل رودخانه اخبار علمی و آموزشی

آبی: انرژی تبدیل رودخانه اخبار علمی و آموزشی

گت بلاگز اخبار سیاسی و اجتماعی سهم‌خواهی دموکراتیک‌ترین کنش سیاسی است / محمدرضا تاجیک

بسیار آرام و شمرده سخن گفت و از اینکه بسیاری از اصلاح طلبان از گفتمان اصلاح طلبی فقط نام آن را یدک می کشند، ناراحت بود. می گفت بخشی از اصلاح طلبان بر ساحت اصلا

سهم‌خواهی دموکراتیک‌ترین کنش سیاسی است / محمدرضا تاجیک

محمدرضا تاجیک: سهم خواهی دموکراتیک ترین کنش سیاسی است

عبارات مهم : سیاسی

بسیار آرام و شمرده سخن گفت و از اینکه بسیاری از اصلاح طلبان از گفتمان اصلاح طلبی فقط نام آن را یدک می کشند، ناراحت بود. می گفت بخشی از اصلاح طلبان بر ساحت اصلاح طلبی نشسته و جریان گسترده اصلاح طلبی را در بازی قدرت خلاصه کرده اند. با مطرح شدن مباحث این روزها، از ترکیب «سهم خواهی» برآشفته می شود و این امر را حق بدیهی هر جریانی می داند.

سهم‌خواهی دموکراتیک‌ترین کنش سیاسی است / محمدرضا تاجیک

در عرصه سیاسی نمی توان بعضی تنگ نظری ها را تحمل کرد، به این علت روشن که شیرینی پیروزی ها را از بین می برد. جریان اصلاحات جریان نوپایی نیست که خود را مدیون اشخاص و احزاب بداند. اعتدالیون هم اگر اکنون نام و نشانی دارند از قبل حمایت کل جریان اصلاحات از آنهاست. البته در این راستا تعامل میان دولت و اصلاح طلبان مهم است.

هما ن طور که اصلاح طلبان روحانی را از خود می دانند و او نیز در مقاطع متفاوت بر ارتباط متقابل با اصلاح طلبان تاکید داشته هست. ولی انتظارات برآورده نشد. گرچه این روزها عنوان گزینش شهردار هم بسیار مهم است و باید دید شرایط شورای شهر چگونه رقم خواهد خورد.

بسیار آرام و شمرده سخن گفت و از اینکه بسیاری از اصلاح طلبان از گفتمان اصلاح طلبی فقط نام آن را یدک می کشند، ناراحت بود. می گفت بخشی از اصلاح طلبان بر ساحت اصلا

برای بررسی اوضاع سیاسی کشور، اصلاح طلبان، تعامل دولت با اصلاح طلبان و شورای شهر، محمدرضا تاجیک، تحلیلگر سیاسی و فعال سیاسی اصلاح طلب، با «آرمان» گفت وگو کرده است که بخش اول آن را در ادامه را می خوانید.

در راستای رسالت جریان های سیاسی یا احزاب جهت نیل به توسعه و پیشرفت جامعه، جریان اصلاحات چگونه عملکردی می تواند داشته باشد؟

تغییرات سیاسی، اجتماعی و فرهنگی ما از رشد هندسی برخوردارند و شتاب آنها به مراتب از تدبیر بازیگران سیاسی ما جلوتر هست. به بیان دیگر، بازیگران سیاسی ما همواره نوعی تاخیر تاریخی دارند. حوادث رخ می دهند، وقایع تاریخی شکل می گیرند، تغییرات و تحولات خودشان را به جامعه تحمیل می کنند و کنشگران سیاسی ما در بعد آن منفعلانه می دوند.

سهم‌خواهی دموکراتیک‌ترین کنش سیاسی است / محمدرضا تاجیک

از این رو کنشگران سیاسی ما آوانگارد عمل نمی کنند، بلکه بعد گارد عمل می کنند. به این ترتیب هنگامی که می رسند که اتفاقات حادث شده است هست. به بیان عامیانه تر حکم کارآگاه کم هوشی را دارند که هروقت می رسد جنازه روی زمین پهن هست. بنابراین حوادث و تغییرات زمانه با آگاهی این کنشگران صورت نمی گیرد و تغییرات با تدبیر آنها سازگار نیست. به نظرم این شکاف در آینده بسیار جدی خواهد بود که من نام آن را شکاف عوض کردن و تدبیر می گذارم. شکافی که میان تغییرات جامعه و تدبیرهایی است که به وسیله کنشگران جامعه انجام می پذیرد. یکی از علل این موضوع، این است که کنشگران جامعه ما عمدتا سنگین پا و کرخت هستند، طراوتی ندارند و شادابی در آنها به حداقل رسیده هست. اینها عمدتا مشغول خود و بازی قدرتند و آینده نگری و آینده پژوهی آنها عمدتا نوک بینی آنهاست و فراسوی آن را که حوزه قدرت و سیاست به معنای مرسوم قضیه هست، نمی بینند.

به علاوه این دست کنشگران از آنچه در سطح فرهنگی و اجتماعی جامعه می گذرد غافلند و در نگاه آنها همه چیز در حوزه سیاست خلاصه شده است هست. در مورد جریان اصلاح طلبی نیز متاسفانه من چنین نشانه هایی را می بینم. به اعتقاد من جریان اصلاح طلبی در شرایطی قرار گرفته که شاید در آینده ای نزدیک شاهد صف آرایی حداقل دو گروه در برابر یکدیگر باشد. گروهی تلاش دارند نقش نقاشی را بازی کنند که در تابلوی نقاشی آنها فقط نقش و رنگی از سیاست و قدرت مرسوم وجود داشته باشد و تلاش می کنند در هر جای این تابلو اثری از خود برجای بگذارند، همه جا حضور داشته باشند و به اصطلاح پرتره ای از صورت خودشان را در تابلو ببینند. از این رو می خواهند تمام ساحت و نقاشی اصلاح طلبی را با رنگ و حضور خود پر کنند. عده دیگری هستند که تابلوی نقاشی اصلاح طلبی را با رنگ های شاد، ترکیبی، بدیع و رنگ هایی که تاکنون دیده و به کار برده نشده مزین می کنند.

بسیار آرام و شمرده سخن گفت و از اینکه بسیاری از اصلاح طلبان از گفتمان اصلاح طلبی فقط نام آن را یدک می کشند، ناراحت بود. می گفت بخشی از اصلاح طلبان بر ساحت اصلا

از این رو تلاش دارند این قاب و قالب را به اندازه ای بسیط، فراخ و گسترده کنند تا عرصه اجتماعی و فرهنگی جامعه، هرم جامعه، جوانان و خرده فرهنگ ها را دربرگیرد. از سوی دیگر، تلاش می کنند این قاب روزنه و پنجره هایی روبه بیرون داشته باشد تا بتوانند بیرون از آن را نیز بنگرند و در تابلو لحاظ کنند تا بتوانند تابلوی نقاشی را هر لحظه باطراوت تر کنند. بنابراین یک جریان اصلاح طلبی داریم که به طور فزاینده ای به سوی حکومتی شدن رفته و رادیکال پیش می رود و در برابر جریان اصلاح طلبی دیگری داریم که خسته و ملول از این بازی است و دل آشوبه اش فقط قدرت و مساله حضور بر سر سفره قدرت هست. این دسته زیاد در پی این هستند که نگاهی به پایین داشته باشد، نه صرفا نگاه به بالا. در این راستا این دو جریان در توسعه جامعه دو کارکرد دارند.

گروه اول اگر دغدغه توسعه داشته باشد توسعه آمرانه و از بالاست، ولی گروه دوم اگر به توسعه می اندیشند، منظور آنها توسعه درون زاست که از پایین و فرهنگ شکل می گیرد. اینها نخست آدم ها را عوض کردن می دهند، سپس درصدد عوض کردن دنیا برمی آیند. اول فرهنگ ها را عوض کردن می دهند، بعد سراغ عوض کردن در سیاست می روند. از این رو با شرایطی که من از آینده تصویر می کنم به نظرم می رسد که ما در آینده نیازمند یک جریان اصلاح طلبی هستیم که بتواند خارج از ملاحظات صرف قدرت و سیاست حیات، بالندگی و پویایی داشته باشد، اندیشه تولید کند و دوام و حیاتش به ایفای نقش در جایگاهی رسمی خلاصه نشود. باید منتظر آینده باشیم و ببینیم کدام یک از این دو گروه می توانند به یک توسعه درون زا، موزون و کارآمد در جامعه ما دست پیدا کنند.

سهم‌خواهی دموکراتیک‌ترین کنش سیاسی است / محمدرضا تاجیک

در حالی که جریان اصلاحات یک کل منسجم و یکپارچه به نظر می رسد، چگونه می توان این دودستگی را توضیح داد؟ به نظر شما این دودستگی در این جریان از کجا نشأت می گیرد؟

جریان اصلاحات طیف فراخ و وسیعی است و 72ملت در این ساحت مشغول بازی هستند. اصلاح طلبی فقط یک نام هست، ولی نامیده ها متکثرند. آنهایی که ذیل نام اصلاح طلبی فهم و تعریف می شوند، بسیار با هم متفاوتند. البته در بازگشت به پرسش قبل بگویم که من از رهگذر این بحث نمی خواهم نتیجه گیری کنم که نباید در حوزه سیاست و قدرت مرسوم حضور داشت، ولی همواره بحث کرده ام که اصلاح طلبی فربه تر از آن است که بخواهیم آن را در حوزه ای خاص بگنجانیم.

اصلاح طلبی دارای ابعاد بسیار وسیعی اعم از اجتماعی، فرهنگی، هنری، زیباشناختی و اندیشه ای هست. بنابراین جفاست که ما این جریان را به بازی قدرت خلاصه کنیم و هرچند من نافی این امر نیستم که اصلاح طلبان باید در این فضا هم نقش آفرینی داشته باشند، ولی نباید نقش و نقاشی آنها به همان فضا خلاصه شود. باید چیز های دیگر را نیز دید، در این فضای نقاشی نباید فقط کوه های سربلند نقاشی شود، بلکه درخت و رودخانه ای هم وجود دارد، کبوتری در آسمان هست، گلی روی زمین روییده که همه اینها باید در کنار کوه های سربلند در نقاشی بیایند.

عده ای از اصلاح طلبان که به طور فزاینده ای کنشگری و جنجال اصلاح طلبی ارزش را به حوزه قدرت و سیاست خلاصه می کنند، واگرایی هم ایجاد می کنند، از این رو آن عده که لزوما و ضرورتا نمی توانند بپذیرند که جریان اصلاح طلبی را فقط باید در این چارچوب خلاصه کرد، طرح دیگری درمی اندازند. این فضای اصلاح طلبی از هم اکنون مشهود است و جوانان اصلاح طلب نگاهشان از عرصه قدرت به عرصه های دیگری مثل عرصه های فرهنگی، هویتی و قشنگی شناختی خاص خود و به خرده فرهنگ ها معطوف هست. جوانان اصلاح طلب ما به تجربه دریافته اند که هرگاه اصلاح طلبی به بازی قدرت محدود شود، روح لطیف و صورت زیبای اصلاح طلبی خدشه دار خواهد شد.

در این راستا در فضای بازی قدرت عده ای هستند که نتیجه های را مصادره می کنند و بالاخره به نام نامی کل اصلاحات و تمامی اصلاح طلبان میوه های درخت قدرت را می چینند و سهمی جهت دیگران باقی نمی گذارند. بنابراین باید تلاش شود اصلاح طلبی را از چنبره بعضی اصلاح طلبان رهانید. بعضی اصلاح طلبان تمامیت اصلاح طلبی را مصادره کرده و به نام کلیت آن سخن می گویند و در این راستا منافع خود را جست وجو می کنند و فردایی که به قدرت برسند دیگر اصلاح طلبی و اصلاح طلبان در یادشان نمی ماند. از این رو این فضا متاسفانه نوعی واگرایی در جریان اصلاحات ایجاد می کند که به اشکال گوناگون خود را نشان می دهد. آینده نگری من این است که در دهه پنجم انقلاب جریان اصلاح طلبی خود را بروز و ظهور خواهد داد.

با اینکه جریان اصلاحات کاملا فعال، پویا و فزاینده است و همه افراد در این مجموعه توانایی فعالیت دارند، ولی بعضی با مجموعه ای از تحرکات می خواهند در سازوکار شورای عالی سیاستگذاری در جایگاه بزرگان اصلاحات بنشینند و نظرات خود را به عنوان کل جریان عرضه کنند؛ این مساله ناشی از چیست؟

همان گونه که به طور عامیانه صحبت می کنیم که بعضی معتقدند خداوند نماینده ما در آسمان هاست و ما نماینده او در زمین هستیم، در جریان اصلاحات نیز بعضی معتقدند اصلاح طلبی آن چیزی است که ما می گوییم، کنش اصلاح طلبی کنشی است که ما انجام می دهیم و مدیر دولت اصلاحات ادامه سیاست ماست. به بیان دیگر، آنها می گویند مدیر دولت اصلاحات پژواک و ترجمان صدای ماست.

از این رو تا زمانی که بزرگان اصلاحات رهبر این جریان را ادامه صدای خود می بینند، حمایت می کنند. در غیر این صورت فصل عبور شروع می شود و تلاش می کنند صدای خود را به کل جریان اصلاح طلبی حقنه کنند. در این مرحله پرهیزی از نقد، تخریب، استفاده ابزاری از جریان اصلاحات و ارزش های اصلاح طلبی نیز ندارند. گرچه ممانعتی هم ندارند که بگویند ما در رهبر جریان اصلاحات متوقف نمی شویم. از سوی دیگر ما جریان اصلاح طلبی را گفتمان پلورالیسم کثرت گرا می بینیم.

در این کثرت تفوق و برتری از آن کسی است که شایسته تر هست. ما اصلا مناسبات قدرت سببی، نسبی و موروثی نداریم. این گونه نیست که عده ای به نام ژنرال ها قدرت را قبضه کنند و کلیت اصلاح طلبی را از آن خود بدانند. جریان اصلاح طلبی، جریانی سیال، نخبه پرور و پر از انسان های باطروات و دارای اندیشه هست. باید در این فضا چرخش نخبگان به طور اصولی اجرا و اجازه داده شود افراد نخبه تر بر سریر تصمیم گیری و تدبیر بنشینند؛ نه یک عده اشخاص تکراری که هر موقع سفره قدرت پهن است حضور دارند. جریان اصلاح طلبی به نحوی است که اگر تشکیلات در آن حاکم باشد در صورت تمرکز دموکراتیک خواهد داشت، یعنی در درون همان شورا چرخش وجود دارد و همان شورا از توانایی استیضاح برخوردار است.

آحاد تشکیلاتی اجازه دارند در هر شرایطی تک تک اعضای شورا را با چالش و نقد مواجه کننند و از سریر قدرت به زیر بکشند تا به جای آن شخص دیگری را داشته باشند. اینکه افرادی بنشینند، پاسخگو هم نباشند و حضورشان به صورت موروثی استمرار داشته باشد، مسئله ایجاد می کند. از این رو باید یک چرخش دموکراتیک وجود داشته باشد و افراد براساس ضوابط و ملاک های مشخصی تعیین شوند. باید وظایف معینی برعهده آنها گذاشته شود، مورد نقد شالوده شکن و شجاعانه قرار گیرند و هرکس مطابق ضوابط عمل نکرد به زیر کشیده شود. در غیر این صورت تمرکز قدرت و نقدناپذیری شکل توتالیتر و مستبدانه به خود می گیرد.

فرقی نمی کند تحت چه نامی، اصلاح طلبی، دموکراسی یا اصولگرایی؛ قدرت اگر مورد نقد مستمر قرار نگیرد و امکان مخاصمه وجود نداشته باشد تمرکز حالت توتالیتر به خود می گیرد که طبیعتا این عنوان با محیط زیست اصلاح طلبی در چالش هست. باید تلاش کنیم شورای سیاستگذاری دائما در حال عوض کردن باشد و این عوض کردن با ضوابط و معیارهای دموکراتیک صورت گیرد. در این فضاست که چرخش نخبگان صورت می گیرد. باید هر دفعه شورا تازه شود تا بتوانیم افکار تازه و باطراوت تری را تجربه کنیم و روح جدیدی به کالبد اصلاح طلبی بدمیم. اگر این فضا فراهم شود، می توانیم مدیریت، تجربه و تصمیم های تازه را تجربه کنیم.

مضافا بر اینکه مجالی دهیم جوانان در شرایط مدیریت پرورش پیدا کنند، آبدیده شوند و از دانش و تجربه مدیریت در سطوح اوج برخوردار شوند. از جانب دیگر، اگر ما به احزاب احترام می گذاریم باید در شورا حقوق برابر احزاب را لحاظ کنیم و اجازه ندهیم بعضی احزاب حزب تر باشند، بعضی احزاب نقش برادر بزرگ تر را ایفا کنند و بعضی احزاب حیطه قدرت خود را بسیط تر تعریف و تفسیر کنند و بر مبنای آن تفسیر و تدبیر، حق و حقوق بیشتری جهت خود قائل شوند. باید فضایی ایجاد کنیم که احزاب اصلاح طلب گرد هم بیایند و بتوانند به نام تمامی گروه ها و آحاد متفاوت اصلاح طلبی شورایی ایجاد کنند، تصمیم بگیرند و تدبیر کنند. در غیر این صورت ما به نام شورا دیکتاتوری و استبداد بعضی احزاب و اشخاص را درون شورا خواهیم داشت که باید به شکلی حل شود.

جریان اصلاحات به عنوان جریانی ریشه دار که توانسته گفتمان خود را در جامعه نهادینه کند، در تمام انتخابات های اخیر پیروز بوده که بسیاری از کارشناسان این عنوان را ناشی از انسجام و یکپارچگی آنها می دانند. چالش ها و آسیب و تهدیدهای این انسجام را چگونه ارزیابی می کنید؟

انسجام هر جریان تشکیلاتی گسترده، وسیع و فراخی، تابعی از اوضاع و موقعیت آن جریان هست. هنگامی که از اوضاع و موقعیت صحبت می شود در یک نگاه بسیط دو اوضاع قبل از قدرت و اوضاع بعد از قدرت مدنظر هست. وضعیتی که شما در شکل پادگفتمان یا در شکل گفتمان مسلط ظهور و بروز می کنید. وضعیتی که در شکل مقاومت یا در طرف برابر در موضع قدرت بروز می کنید. در اوضاع ماقبل قدرت معمولا یک نقطه کانونی یا گرهی وجود دارد که شقاق را به وفاق تبدیل می کند و جریان های متفاوت اصلاح طلبی را به ید واحده تبدیل می کند. بدهید خاطر که چون همه چیز جهت نقد کردن نزد همگان یکسان است و همگان به وسیله آن نقطه به هم وصل می شوند، ولی در فردای قدرت شرایط متفاوت خواهد شد و انسجامی که قبل از قدرت وجود داشته نخ نما می شود.

نقدها و صداها از درون به پا می خیزد و «دگر» درون شکل می گیرد و همان کسانی که تا قبل از رسیدن به قدرت دست در دست هم داشتند، گاه در برابر و در نقد هم سخن می گویند. جهت جریان اصلاح طلبی مهم این است که تدبیری بیندیشد و انسجام ما قبل قدرت را بتواند به مابعد قدرت تسری دهد؛ یعنی افرادی که از فردای پیروزی وارد حریم قدرت می شوند خلاف آنچه می گفتند، گفتمانی که بر دوش می کشیدند و حیثیت و هویت خود را از آن می گرفتند و خلاف آن وعده ها، شعارها و دقایق گفتمانی خود کار دیگری نکنند. البته این مقداری سخت است و محیط زیست قدرت این است که بسیاری از شعار ها و وعده ها را به حاشیه می کشاند، بسیاری از گفتمان ها را ابزاری می کند و بسیاری از ارزش ها را ضد ارزش می کند. کم پیدا می شوند افرادی که بتوانند در برابر سحر و افسون قدرت مانند ماقبل قدرت خود باقی بمانند، ادبیات، هویت، منش و روششان عوض کردن نکند یا به تعبیر یونانیان «ایتوس» و «لوگوس» آنها تغییری نکند.

بنابر این این گونه است که در فردای کسب قدرت شقاق ها و روایت فصل شروع می شود. از این رو قبل از قدرت روایت وصل است و بعد از قدرت روایت فصل شروع می شود. در این راستا باید جهت این مقوله فکری کرد. اکنون در شورای شهر می بینید در فضایی که باید تا پیروزی طی شود ید واحده است و بنابراین یک لیست رأی می آورد، ولی در فردای پیروزی همه کسانی که درون یک لیست هستند ید واحده خواهند ماند یا در درون خود تبدیل به گروه های متفاوت می شوند، در درون خود علائق و سلایق مختلفی پیدا می کنند، در برابر یکدیگر قرار می گیرند، همدیگر را خنثی، از بین بردن و طرد می کنند و جنگ منافع راه می اندازند؟ اکنون ما شاهد همین بازی هستیم.

مهم این است که اگر می خواهیم این انسجام را حفظ کنیم اخلاقیات قدرت و سیاست را نیز فهم کنیم. فرهنگ قدرت و سیاست را در خود نهادینه کنیم و با رسیدن به قدرت تحول حال و احوال و گفتمان پیدا نکنیم. بعد از قدرت چشمان خود را نشوییم و به دنیا و مافیها، جامعه و مردم و اصلاح طلبان به گونه ای نگاه نکنیم که جز قدرت و منفعت خود را نبینیم. اینجاست که ما می توانیم انسجام جریان اصلاح طلبی را حفظ کنیم. البته متاسفانه به علت اینکه ما ضعف فرهنگ اصلاح طلبی داریم و کسانی که از اصلاح طلبی سخن می گویند از این جریان به صورت ابزاری سخن می گویند و خود مزین به فرهنگ اصلاح طلبی نشده اند، با غوره و مویزی تحول حال و احوال می یابند و در بر این حال و احوال در درون جریان یگانه و منسجم اصلاح طلبی ایجاد شقاق می کنند که این معنا می تواند در آینده لطمه جدی به اینجریان وارد کند.

اصلاح طلبان در مقطع اصلاحات، بعضی نهادهای قدرت را در دست گرفتند، ولی در سال های منتهی به آخر دوره این نهادها را از دست دادند. حال در مقطع فعلی باز هم در این شرایط قرار گرفته اند. این جریان باید چگونه عملکردی داشته باشد تا بتواند در قدرت باقی بماند؟

جریان اصلاح طلبی نباید حیات و ممات خود را به حضور در مراکز و نهادهای قدرت متصل ببیند. حتی آن زمانی که اصلاح طلبی در حاشیه قرار می گیرد باید بتواند حیات توفنده و بسیار بالنده ای داشته باشد. از این جهت نباید در حاشیه خموده و منفعل شود. باید فصل و طرحی نو دراندازد و بتواند حرکتی دیگر در سایر عرصه ها از خود ساماندهی کند.

اصلاح طلبان هنگامی که در عرصه قدرت بازی می کنند، باید توجه داشته باشند که هر لحظه حفظ قدرت پیچیده تر، لطیف تر و ظریف تر از کسب قدرت هست. در یک شرایط، به علت آنکه فضای روحی، روانی و احساسی جامعه و عوامل بسیار دیگری اقتضا می کند، ممکن است یک جریان قدرت را کسب کند، ولی در فردای آن چگونه می تواند این قدرت را حفظ کند؟ جهت جریان اصلاح طلبی بیش از آنکه کسب قدرت در سال96 مهم باشد، این مهم بود که چگونه در چهار سال آینده می توانیم جهت نخستین بار تاریخ را به شکل دیگری تقریر کنیم که بعد از آخر هشت سال خود قدرت را تحویل ندهیم، گسست گفتمانی نداشته باشیم و هشت سال اصلاح طلبان را به 16سال تبدیل کنیم. در این چهار دهه هر هشت سال قدرت واگذار شده است است.

چه تمهید استراتژیکی می توانیم بیندیشیم که اجازه ندهیم تاریخ تکرار شود. این تمهید استراتژیک بی تردید به چگونگی حفظ قدرت و نقش آفرینی ما بازمی گردد. چگونه ما در شورای شهری که تمام لیست اصلاح طلبان رأی آورده نقش آفرینی می کنیم. آیا اعضای ما در شورای شهر، از چنان بلوغ، تشخص و رشادتی برخوردار هستند که بدون اسیر شدن در حاشیه و چنبره تمهیدات و تهدیدات دیگران، آن چیزی که به صلاح جریان اصلاح طلبی است را تصمیم بگیرند، یا باز هم دست هایی از درون و برون نقش آفرینی کرده و شیوه بازی را ترسیم خواهند کرد تا بسیاری از این افراد هم در همان فضا بازی کنند. باید دید این افراد به حدی مستقل و بالغ هستند که تصمیم گیری آنها معطوف به آینده و استمرار اصلاح طلبی باشد یا اینکه وارد بازی عده ای بازیگردان خواهند شد که در فردای هر حرکتی می خواهند کل حرکت را مصادره به مطلوب کنند. اینها اندکند، ولی هر لحظه کلیت جریان را به نفع خود تفسیر کردند و از اوج تا پایین نفرات خود را چیده اند.

وقتی مواهبی بوده، کلیت مواهب را متوجه خود کردند، ولی هنگامی که هزینه ها بوده همه را متوجه طرف برابر ساخته اند. از این رو باید در فردای بعد از قدرت هوشیارانه عمل کرد که هم بتوانند انسجام را حفظ کنند و هم بتوانند استقلال خود را حفظ کنند و اگر وارد بازی می شوند این بازی از کلیت اصلاح طلبی عبور نکند، صورت اصلاح طلبان را خدشه دار نکند و استمرار اصلاح طلبی را با تردید مواجه نسازد. باید تلاشمان در این راستا باشد که به جای اینکه هنگامی که وارد یک نهاد قدرت می شویم روحیه قبیلگی و حزبی ما برتر از روحیه کلیت اصلاح طلبی عمل کند، منافع کلیت اصلاح طلبی را بر منافع فردی و جناحی خود ترجیح دهیم.

اینجاست که می توانیم در مجلس، دولت و… آینده مطلوبی داشته باشیم. محیط زیست اصلاح طلبی محیط زیست نقادی هست. ما باید تلاش کنیم دولت موفق باشد، ولی نباید فاصله انتقادی خود را از بین بردن کنیم. نباید فکر کنیم تمامیت اصلاح طلبی در دولتی به نام اعتدال مستقر شده است هست. ما باید فاصله انتقادی خود را داشته باشیم و اجازه ندهیم بالاخره کژی ها، کژمدیریتی ها و نارسایی هایی که عده ای انجام می دهند به پیشانی اصلاح طلبی بچسبانیم. باید میان اینها تفکیک کنیم. ضمن اینکه تلاش می کنیم این نهادها موفق باشند، باید فاصله انتقادی مان رعایت شود.

در آستانه اعلام کابینه ابراز نظر جریان اصلاحات را به عنوان سهم خواهی تعبیر می کردند و کنار می گذاشتند. تحلیل شما از سخنانی که تحت عنوان سهم خواهی اصلاح طلبان عنوان می شد، چیست؟

بیایید چشمان خود را بشوییم و اسیر فضای روانی که رقیب ایجاد کرده نشویم. سهم خواهی، دموکراتیک ترین، طبیعی ترین، بدیهی ترین و مدنی ترین کنشی است که طرفین یک ائتلاف درون یک انتخابات می توانند از خود بروز و ظهور دهند. در تمامی جوامع دموکراتیک و سوپردموکراتیک دنیا زمانی که احزاب با هم ائتلاف می کنند سهم خود را نیز مشخص می کنند. اگر یک حزب می تواند 20 درصد در فضای قدرت تاثیر داشته باشد به همین مقدار و سایرین نیز به همین ترتیب. این یک هم افزایی و بازی یکسان است و قرار نیست از حیاط تا باغ منزل از آن من و از باغ منزل تا ثریا از آن تو باشد. قرار نیست از کف جامعه تا دم در پاستور از آن ما و از پاستور به بعد جهت مردها باشد. قرار نیست بعد از هر انتخابی یک عده راهی اوین و عده ای راهی پاستور شوند، بلکه این یک ائتلاف یکسان است.

آیا در فردای پیروزی هم آنچه حاصل می شود باید یکسان باشد یا خیر؟ این یک خواست دموکراتیک نیست؟ این پرسشها کجای دنیا سهم خواهی محسوب می شود. به عنوان نمونه اخیرا در فرانسه و انگلستان ببینید هر جا که احزابی به حزب دیگری می پیوندند به اندازه خود در کابینه سهم دارند، ولی در فرهنگ جامعه ما طوری جا می اندارند که شخص خجالت می کشد این عنوان را بیان کند. مگر ما دستمان در دست هم نبود که این کنش عظیم و حرکت بزرگ تاریخی را ایجاد کردیم؟ این رخداد بزرگ تاریخی چگونه حاصل شده؟ با دم مسیحایی خودتان؟ یا اینکه یک جریات بزرگ تاریخی پشت دولت قرار داده شد و شخصیت های بزرگی حیثیت خود را در این فضا هزینه کردند؟ بعد می بینید همان کسی که هوچی گری می کند و هیاهو به راه می اندازد که طرف برابر در حال سهم خواهی هست، بیشترین چینش را در کابینه انجام می دهد.

این جو را ایجاد می کند و همه آنها را پرهیز می دهد و در این جریان نیز عده ای پژواک صدای او می شوند که ما سهمی نمی خواهیم. این گونه است که کابینه به نحوی چیده می شود که اکنون صدای بعضی اصلاح طلبان درآمده هست. تا دیروز سخن نمی گفتند و کاملا تایید می کردند و چک سفیدامضا می دادند، ولی امروز کم کم به سخن آمده و کم کم نقد می کنند. این پیروزی بی حضور جریان اصلاح طلبی ممکن نبود. آیا این حضور تا لحظه پیروزی است و فردای پیروزی به نام اینها و به کام دیگران؟ این سیاست ورزی دموکراتیک و عقلایی است؟ خوب است به ما بگویند چه بازی ای می کنند. این بحث یک کنش کاملا دموکراتیک است و جز این نامی ندارد.

توصیه شما چیست؟

من به عنوان اصلاح طلبی که شخصا نه می تواند سهمی بخواهد و نه می خواهد، تنها انتظارم از آقای روحانی این است که در تحلیل نهایی اش لحاظ کند که به نام اصلاح طلبی روی کار آمده هست. 24 میلیون سرمایه انسانی است که ما تحویل آقای روحانی داده ایم. در چهار سال آینده نه سود آن را می خواهیم، نه ارزش افزوده، ولی تدبیری بیندیشد که اصل سرمایه را بازگرداند. استمرار اصلاح طلبی با موفقیت دولت مستقر گره خورده هست، بنابراین آقای روحانی تمام تلاش خود را انجام دهد تا به این سرمایه اجتماعی که در قالب 24 میلیون رأی ایجاد شده، لطمه نزند و توانش را به کار گیرد که بتواند واقعا پاسخگو باشد. در غیر این صورت احتمال دارد که ما در 4سال آینده این سرمایه را دوباره از دست بدهیم و باز با یک گسست و تاخیر تاریخی مواجه شویم.

با توجه به نزدیک شدن به روزهای گزینش شهردار و با تجربه شورای شهر اول و اوضاع مالی و اقتصادی نه چندان مطلوب شهرداری بعد از 12 سال، حضور اصلاح طلبان در شورای شهر پنجم و آینده راهبردی این شورا را چطور ارزیابی می کنید؟

برای فضای شورای شهر و شهردار 2سناریو موجود هست. همگان می دانند که در میان جریان کلی اصلاح طلبی 72 ملت هم وجود دارند. عده ای هستند که زیاد نامی را آن هم به صورت ابزاری یدک می کشند و چون نمی توانند غول باشند روی دوش غول سوار می شوند، یا به عبارت دیگر چون نمی توانند موج آفرین باشند موجی را که به وسیله دیگران ایجاد می شود، تصویر می کنند. بنابراین باید دید که دوستان ما در شورا چه نقشی ایفا خواهند کرد. آیا بازی معطوف به کل جریان اصلاح طلبی را انجام می دهند یا بازی معطوف به بعضی بازیگرانی که تلاش دارند کل جریان را به نفع خود مصادره کنند؟ اعتقاد دارم اگر جریان اصلاح طلبی اصیل نتوانست در شورای شهر حاکم شود و شهردار و مدیریت شهری را از آن خود کند، استراتژی اصلاح طلبان باید این باشد که فاصله انتقادی خود را حفظ کنند. این به معنای تخریب شهردار یا نظام مدیریتی تازه شهرداری نیست. بلکه بدهید معناست که با حفظ سویه گیری های حمایتی کلی، فاصله انتقادی خود را حفظ کنند که عملکرد این گروه هزینه ای را جهت اصلاح طلبان بار نکند، ولی اگر شورا توانست با استقلال و آگاهی تاریخی، فردی را بر سر کار بیاورد که براساس ملاک ها و ضوابط اصلاح طلبی شایسته ترین هست، همه باید تلاش کنیم در چهار سال آینده موفق باشد. تلاش کنیم که واقعا یک شخص دست پاک، مدیر، متخصص، یک تیم شاداب ،متخصص و شاداب و با اراده در برطرف فساد از شهرداری روی کار بیاید. امروز تمام این تمهیدات به تصمیم 21نفر معطوف شده است هست. باید دید این 21نفر در چنین شرایطی نقش تاریخی خود را ایفا می کنند و جهت نخستین بار ملاک ها و ضوابط را حاکم می کنند یا اینکه باز دوباره اسیر افرادی می شویم و افرادی را بر سریر قدرت می نشانیم که فردا باید هزینه بازی آنها را پرداخت کنیم؟

واژه های کلیدی: سیاسی | اصلاح طلب | سال آینده | اصلاح طلبان | اخبار سیاسی و اجتماعی


دانلود فایل ها

نویسنده : getblogs